MIASTO WIEŻ
Wieże San Gimignano: średniowieczna panorama Toskanii
Dlaczego niewielkie, otoczone murami miasteczko na wzgórzu wciąż jeży się kamiennymi wieżami, jak ufortyfikowana panorama kilkudziesięciu wież skurczyła się do 14, i gdzie można z bliska zobaczyć te, które przetrwały.
Zobacz jednodniowe wycieczki po Toskanii na GetYourGuide ↗Wysokość jako średniowieczny symbol statusu
W XII i XIII wieku najważniejsze rody San Gimignano wznosiły domy-wieże jako twierdzę i manifestację potęgi — wysoka kamienna wieża była prywatną warownią, do której można się było schronić podczas waśni rodowych, a zarazem publiczną deklaracją bogactwa i wpływów rodziny. Rywalizujące klany, przede wszystkim Ardinghelli i Salvucci, ścigały się w budowaniu coraz wyższych wież, a panorama miasta stawała się coraz bardziej pionowa. Lokalne zarządzenia podobno próbowały ograniczać wysokość wież w zależności od statusu rodu, co tylko zaostrzało rywalizację. Efektem było wzgórze, które z oddali wyglądało mniej jak wioska, a bardziej jak warowny las z kamienia — panorama niepodobna do niemal żadnej innej we Włoszech.
Od kilkunastu wież po czternaście
Liczba pierwotnych wież San Gimignano różni się w zależności od źródła, a najczęściej podawane wartości oscylują wokół około 70 wież w okresie średniowiecznego rozkwitu miasta. Dziś przetrwało ich około 14. Na ten spadek złożyło się kilka przyczyn: Czarna Śmierć z 1348 roku zdziesiątkowała ludność i dobrobyt miasta; San Gimignano utraciło niepodległość na rzecz Florencji w 1353 roku, a wraz z nią większość swojego politycznego znaczenia; przez kolejne stulecia wieże były wyburzane, waliły się lub były obniżane, gdy rodziny traciły majątek na ich utrzymanie. To, co pozostało, wciąż stanowi najlepiej zachowaną średniowieczną panoramę wieżową we Włoszech, dlatego miasto jest objęte ochroną jako miejsce światowego dziedzictwa UNESCO.
Piazza della Cisterna i Torre Grossa
Sercem miasta jest Piazza della Cisterna, trójkątny plac o jodełkowym bruku, nazwany od kamiennej, trzynastowiecznej cysterny (studni) w jego centrum, otoczony niemal z każdej strony domami wieżowymi. Tuż obok wznosi się Torre Grossa, najwyższa zachowana wieża, będąca częścią kompleksu Palazzo Comunale (ratusza) — to właśnie na nią najczęściej wchodzą turyści, by podziwiać panoramę dachów, wież i okolicznej okolicy za murami. W pobliżu bliźniacze Torri dei Salvucci należą do najczęściej fotografowanych — to rzadko zachowana para, która pokazuje, jak celowo te rodziny budowały, by przewyższyć sąsiadów.
Vernaccia — pierwsze włoskie białe wino z apelacją DOCG
Drugim powodem sławy San Gimignano jest Vernaccia di San Gimignano – rześkie, mineralne białe wino uprawiane na piaszczystych, bogatych w skamieniałości glebach wokół miasta. W 1966 roku jako pierwsze włoskie wino otrzymało status DOC, a później wyższą klasyfikację DOCG – prawdziwy precedens w krajowym prawie winiarskim, nie tylko powód do lokalnej dumy. Wzmianki o nim pojawiają się w źródłach historycznych sprzed wieków, a nawet wspomniał o nim Dante. Winiarnie i sklepy wokół Piazza della Cisterna oraz wzdłuż głównej ulicy serwują je kieliszkami, a wino naturalnie komponuje się z drugim znanym przysmakiem miasta – gałką gelato, bo tutejsza lodziarnia wielokrotnie zajmowała miejsca w ogólnokrajowych konkursach.
Spacer po murach, aby podziwiać najlepsze widoki
Średniowieczne mury San Gimignano są w dużej mierze nienaruszone i miejscami można po nich spacerować, a Rocca di Montestaffoli — zrujnowana twierdza zamieniona w publiczny park w pobliżu szczytu miasta — oferuje jeden z najlepszych darmowych punktów widokowych, skąd całe skupisko wież widać na tle krajobrazu Val d'Elsa. Ponieważ historyczne centrum jest zwarte i w dużej mierze wolne od samochodów, miasto nagradza powolne wędrówki bardziej niż odhaczanie atrakcji: wąskie zaułki odchodzące od dwóch głównych ulic prowadzą do cichszych zakątków z mniejszym tłumem, co szczególnie przydaje się w południe, gdy place przy wieżach wypełniają się jednodniowymi turystami przybywającymi z Florencji i Sieny.