POZA WIELKĄ DWÓJKĄ
Monteriggioni i Volterra: cichsze toskańskie miasteczka na wzgórzach
Dwa mniejsze toskańskie miasteczka na wzgórzach, które warto poznać — jedno otoczone murami, które Dante porównał do gigantów, i etruskie wzgórze słynące z rzeźbienia w alabastrze oraz malowniczych widoków.
Zobacz jednodniowe wycieczki po Toskanii na GetYourGuide ↗Monteriggioni — idealny, zamknięty w murach krąg
Monteriggioni jest maleńkie, wręcz absurdalnie małe, i właśnie o to chodzi: zostało zbudowane przez Republikę Sieny w latach około 1213–1219 jako ufortyfikowany posterunek strzegący północnego podejścia przed Florencją, a jego niemal kompletny pierścień murów, przerywany wieżami, jest do dziś w dużej mierze nienaruszony. Widziane z drogi poniżej, warowne miasteczko spoczywa na wzgórzu jak kamienna korona — kształt tak charakterystyczny, że to jeden z najczęściej fotografowanych widoków na trasie między Florencją a Sieną, choć większość wycieczek zatrzymuje się tu tylko na chwilę, zamiast wysiąść i zwiedzić wnętrze.
Giganci Dantego i liczba wież
Monteriggioni zyskało trwałą wzmiankę literacką dzięki Dantemu Alighieriemu, który w „Inferno" porównał krąg olbrzymów majaczących na skraju otchłani do wież otaczających mury Monteriggioni — to uderzający obraz, który poeta najwyraźniej zakładał, że jego czytelnicy rozpoznają. Miasteczko pierwotnie wzniesiono z około 14 wieżami wzdłuż obwodu murów; kilka z nich stoi do dziś, choć nie wszystkie zachowały pierwotną wysokość, co nadaje murom lekko nieregularną, zwietrzałą sylwetę widzianą z bliska, w przeciwieństwie do jednolitego pierścienia dostrzegalnego z oddali.
Dziś wewnątrz murów
Przekrocz jedną z bram Monteriggioni, a forteca otworzy się na mały, spokojny plac wioski, przy którym stoją zaledwie sklepiki, kawiarnie i romański kościół – zamiast tłumów jak w San Gimignano. Całość można zwiedzić w mniej niż godzinę, a fragment murów jest zwykle udostępniony do wejścia, by przejść się wzdłuż fortyfikacji i podziwiać widoki na toskańskie wzgórza Chianti. Ponieważ wiele jednodniowych wycieczek zatrzymuje się tylko na zdjęcia z zewnątrz, ci, którzy znajdą czas, by faktycznie wejść do środka, zwykle zostają nagrodzeni znacznie spokojniejszym doświadczeniem niż w lepiej znanych toskańskich miasteczkach na wzgórzach.
Volterra — etruskie korzenie i alabaster
Położone wyżej i bardziej odosobnione niż większość toskańskich miasteczek na wzgórzach, Volterra była ważną osadą etruską na długo przed tym, zanim Rzym doszedł do potęgi, a jej etruskie mury, brama (Porta all'Arco, z wytartymi kamiennymi głowami wmurowanymi w łuk) oraz muzeum archeologiczne dają jej głębię historii, która wyprzedza większość średniowiecznych miasteczek Toskanii o blisko tysiąc lat. Volterra rozkwitła później jako rzymskie miasto – jej doskonale zachowany teatr rzymski należy do najlepszych w regionie – zanim stała się własną, ufortyfikowaną średniowieczną gminą, nakładając na siebie trzy odrębne epoki historii w jednym zwartym miasteczku na wzgórzu.
Tradycja rzemieślnicza i epizod na ekranie
Volterra od wieków jest centrum rzeźbienia w alabastrze, a warsztaty rozsiane po całym mieście do dziś formują miękkie, półprzezroczyste lokalne kamienie w misy, lampy i rzeźby — to rzemiosło o naprawdę starożytnych korzeniach, bo etruscy artyści już ponad dwa tysiące lat temu wykuwali tu alabastrowe urny pogrzebowe. Miasto użyczyło też swojej nazwy i wyobrażonej atmosfery siedzibie klanu wampirów w powieściach Stephenie Meyer z sagi Zmierzch, choć sceny z Volterry w ekranizacji kręcono gdzie indziej w Toskanii — warto o tym wiedzieć, jeśli wybierasz się tam w nadziei zobaczenia konkretnej lokalizacji filmowej, a nie miasta, które było jej inspiracją.