ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΠΥΡΓΩΝ
Οι Πύργοι του Σαν Τζιμινιάνο: Ο Μεσαιωνικός Ορίζοντας της Τοσκάνης
Γιατί μια μικρή οχυρωμένη πόλη σε λόφο εξακολουθεί να είναι γεμάτη πέτρινους πύργους, πώς ένας οχυρωμένος ορίζοντας με δεκάδες πύργους συρρικνώθηκε σε 14, και πού μπορείτε να δείτε από κοντά τους εναπομείναντες.
Δείτε μονοήμερες εκδρομές στην Τοσκάνη στο GetYourGuide ↗Το ύψος ως σύμβολο κοινωνικής θέσης στον Μεσαίωνα
Τον 12ο και τον 13ο αιώνα, οι επιφανείς οικογένειες του Σαν Τζιμινιάνο έχτισαν πύργους-κατοικίες που λειτουργούσαν ταυτόχρονα ως φρούρια και ως επίδειξη ισχύος — ένας ψηλός πέτρινος πύργος ήταν και ιδιωτικό οχυρό για καταφύγιο σε περιόδους βεντετών, και δημόσια διαφήμιση του πλούτου και της δύναμης μιας οικογένειας. Οι αντίπαλες φατρίες, κυρίως οι Αρντινγκέλι και οι Σαλβούτσι, συναγωνίζονταν ποια θα χτίσει ψηλότερα, και ο ορίζοντας της πόλης γινόταν ολοένα και πιο κατακόρυφος. Οι τοπικοί κανονισμοί, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, προσπάθησαν να περιορίσουν το ύψος των πύργων ανάλογα με την κοινωνική θέση κάθε οικογένειας, κάτι που μόνο όξυνε τον ανταγωνισμό. Το αποτέλεσμα ήταν μια πόλη σε λόφο που, από μακριά, έμοιαζε λιγότερο με χωριό και περισσότερο με οχυρωμένο δάσος από πέτρα — ένας ορίζοντας ασύγκριτος σχεδόν οπουδήποτε αλλού στην Ιταλία.
Από δεκάδες πύργους σε δεκατέσσερις
Οι αναφορές για τον αρχικό αριθμό των πύργων του Σαν Τζιμινιάνο διαφέρουν ανάλογα με την πηγή, με τα νούμερα να κυμαίνονται συνήθως γύρω στους 70 πύργους στη μεσαιωνική ακμή της πόλης. Σήμερα σώζονται περίπου 14. Η παρακμή είχε πολλές αιτίες: ο Μαύρος Θάνατος του 1348 αποδεκάτισε τον πληθυσμό και την ευημερία της πόλης· το Σαν Τζιμινιάνο έχασε την ανεξαρτησία του από τη Φλωρεντία το 1353 και μαζί μεγάλο μέρος της πολιτικής του σημασίας· και ανά τους αιώνες οι πύργοι κατεδαφίστηκαν, αφέθηκαν να καταρρεύσουν ή μειώθηκαν σε ύψος καθώς οι οικογένειες έχασαν τον πλούτο για να τους συντηρούν. Αυτό που απομένει εξακολουθεί να είναι ο καλύτερα διατηρημένος μεσαιωνικός ορίζοντας πύργων στην Ιταλία, και γι' αυτό η πόλη προστατεύεται ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Η Πιάτσα ντελα Τσιστέρνα και ο Πύργος Γκρόσσα
Η καρδιά της πόλης είναι η Piazza della Cisterna, μια τριγωνική πλατεία με πλακόστρωτο σε ψαροκόκαλο, που πήρε το όνομά της από την πέτρινη στέρνα (πηγάδι) του 13ου αιώνα στο κέντρο της, περιτριγυρισμένη σχεδόν από όλες τις πλευρές από πυργόσπιτα. Λίγο πιο πέρα υψώνεται ο Torre Grossa, ο ψηλότερος σωζόμενος πύργος και τμήμα του συγκροτήματος του Palazzo Comunale (δημαρχείου) — είναι συνήθως αυτός που μπορούν να ανεβούν οι επισκέπτες για πανοραμική θέα πάνω από τις στέγες, τους πύργους και την εξοχή πέρα από τα τείχη. Κοντά, οι δίδυμοι Torri dei Salvucci είναι από τους πιο φωτογραφημένους, ένα σπάνιο σωζόμενο ζευγάρι που δείχνει πόσο σκόπιμα έχτιζαν αυτές οι οικογένειες για να ξεπεράσουν τους γείτονές τους.
Βερνάτσα — το πρώτο λευκό κρασί DOCG της Ιταλίας
Η άλλη πηγή φήμης του Σαν Τζιμινιάνο είναι η Vernaccia di San Gimignano, ένα τραγανό, ορυκτώδες λευκό κρασί που καλλιεργείται στα αμμώδη, πλούσια σε απολιθώματα εδάφη γύρω από την πόλη. Το 1966 έγινε το πρώτο ιταλικό κρασί που έλαβε τον χαρακτηρισμό DOC και αργότερα απέσπασε και την ανώτερη ταξινόμηση DOCG — ένα πραγματικό πρωτοπόρο επίτευγμα για τη νομοθεσία περί οίνου της χώρας, όχι απλώς θέμα τοπικής υπερηφάνειας. Αναφέρεται σε ιστορικές καταγραφές αιώνων πίσω, συμπεριλαμβανομένης μιας μνείας από τον Δάντη. Τα wine bar και τα καταστήματα γύρω από την Πιάτσα ντελα Τσιστέρνα και κατά μήκος του κεντρικού δρόμου το σερβίρουν ποτηράκι, και ταιριάζει φυσικά με την άλλη γνωστή λιχουδιά της πόλης: μια μπάλα παγωτό, αφού ένα τοπικό gelateria εδώ έχει διακριθεί επανειλημμένα σε πανεθνικούς διαγωνισμούς.
Περπατώντας στα τείχη για την καλύτερη θέα
Τα μεσαιωνικά τείχη του Σαν Τζιμινιάνο είναι σε μεγάλο βαθμό άθικτα και περιπατήσιμα σε τμήματα, ενώ η Rocca di Montestaffoli — ένα ερειπωμένο φρούριο που έχει μετατραπεί σε δημόσιο πάρκο κοντά στην κορυφή της πόλης — προσφέρει ένα από τα καλύτερα δωρεάν σημεία θέας, με όλο το σύμπλεγμα των πύργων ορατό απέναντι στην εξοχή της Val d'Elsa. Καθώς το ιστορικό κέντρο είναι συμπαγές και σε μεγάλο βαθμό ελεύθερο από αυτοκίνητα, η πόλη ανταμείβει περισσότερο τον αργό περίπατο παρά την τυπική λίστα ελέγχου: τα στενά δρομάκια που ξεκινούν από τους δύο κεντρικούς δρόμους οδηγούν σε πιο ήσυχες γωνιές με λιγότερο κόσμο, ιδιαίτερα χρήσιμες το μεσημέρι, όταν οι πλατείες κοντά στους πύργους γεμίζουν με ημερήσιους επισκέπτες που φτάνουν από τη Φλωρεντία και τη Σιένα.